ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΠΑΡΑΝΟΜΕΣ ΖΩΕΣ

από την Κίνηση για τα ανθρώπινα δικαιώματα- Αλληλεγγύη στους πρόσφυγες

Σάμος, Σεπτέμβριος 2009/

Μετά από άλλο ένα καλοκαίρι μεγάλης εισροής προσφύγων μεταναστών και στο νησί της Σάμου, τα πράγματα δε δείχνουν να βελτιώνονται ούτε στο ελάχιστο. Εν συντομία, θέλουμε να κοινοποιήσουμε τρία περιστατικά, τα οποία θεωρούμε ότι περιγράφουν επαρκώς το θέατρο του παραλόγου που παίζεται εις βάρος αυτών των ανθρώπων.

Αυτή την στιγμή στο Κέντρο Κράτησης Προσφύγων Σάμου βρίσκονται τουλάχιστον 500 άνθρωποι. Πάρα πολλοί κοιμούνται έξω από τα καταλύματα χωρίς καν ένα σεντόνι…Πολλές οικογένειες, πολλά παιδιά! Το προσωπικό είναι απολύτως ανεπαρκές και οι συνθήκες διαβίωσης το λιγότερο άθλιες. Γι’ αυτούς τους λόγους, αλλά και για άλλους που δεν είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς, η μία και μοναδική κοινωνική λειτουργός του Κέντρου, πριν από λίγες μέρες, παραιτήθηκε. Πόσο να αντέξει κανείς την απάνθρωπη και κραυγαλέα αδιαφορία των πάντων;

Ταυτόχρονα στο Κέντρο Κράτησης βρίσκονται 15-20 (ίσως και παραπάνω) ασυνόδευτα ανήλικα άτομα, τα οποία παράνομα κρατούνται πάνω από 15 μέρες στο χώρο αυτό. Επιπλέον 9 από αυτά βρίσκονται ήδη εκεί 55 μέρες , αφού κυριολεκτικά ξεχάστηκαν από τις αρμόδιες αρχές, όταν πριν από 3 εβδομάδες περίπου, μεταφέρθηκαν στο Κέντρο Φιλοξενίας Ανηλίκων Μυτιλήνης αρκετοί συνομήλικοί τους. Είναι γνωστό ότι οι ανήλικοι δε θεωρούνται κρατούμενοι σύμφωνα με το νόμο, οπότε καταστάσεις όπως οι παραπάνω είναι παντελώς παράνομες. Ας καταλάβουμε επιτέλους ότι έχουμε να κάνουμε με ανθρώπους και όχι με άψυχα «δέματα».

Αυτή την στιγμή στο λιμάνι του Βαθέως μπορεί κανείς να δει αρκετούς πρόσφυγες, με το χαρτί της διοικητικής απέλασης από την αστυνομία στο χέρι, αλλά χωρίς εισιτήρια για την Αθήνα. Αυτό συμβαίνει γιατί, για κάποιο άγνωστο λόγο, η αστυνομία τους αφήνει με το χαρτί τους να φύγουν από το Κέντρο, αλλά η Νομαρχία, ισχυριζόμενη ότι δεν έχει χρήματα, δεν τους δίνει το εισιτήριό τους. Και εύλογα γεννιούνται τα εξής ερωτήματα:
Με ποια λογική γίνεται αυτή η κίνηση; Τι μπορούν να κάνουν αυτοί οι άνθρωποι με μόνη τους περιουσία ένα μεγάλο τίποτα και την απόγνωσή τους;
Υπάρχει κάποιος που θέλει εκτός από τους απελπισμένους πρόσφυγες και «αγανακτισμένους» πολίτες;



*/Ας είμαστε δίπλα τους και ας μην επιτρέψουμε σε κανένα να μας φέρει
απέναντί τους./*

Καταδίκη της Ελλάδας από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων - Απόφαση S.D. v. Greece

Η Ύπατη Αρμοστεία με σημερινή επιστολή της μας ενημερώνει ότι στις 11 Σεπτεμβρίου 2009 κατέστη οριστική η απόφαση S.D. v. Greece (11 Ιουνίου 2009, 53541/07) η οποία αφορά καταδίκη της Ελλάδας από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου του Στρασβούργου για παραβίαση θεμελιωδών δικαιωμάτων σε περίπτωση Τούρκου υπηκόου αιτούντος άσυλο.

Σύμφωνα με την απόφαση του ΕΔΑΔ (Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων) οι συνθήκες κράτησης του αιτούντος (σε κέντρο κράτησης αλλοδαπών) κρίθηκαν ότι συνιστούν παραβίαση του άρθρου 3 της ΕΣΔΑ (απαγόρευση απάνθρωπης ή ταπεινωτικής μεταχείρισης). Επιπρόσθετα, το Δικαστήριο έκρινε ότι παραβιάστηκε το άρθρο 5 (δικαίωμα στην ελευθερία και ασφάλεια) καθώς η κράτηση του αιτούντος κρίθηκε παράνομη επειδή δεν υπήρχε η δυνατότητα να ελεγχθεί η νομιμότητά της σύμφωνα με το εθνικό μας Δίκαιο.

Η σημασία της Απόφασης αυτής έγκειται στα εξής κρίσιμα σημεία:

● Την κρίση ότι η Ελλάδα παραβίασε το άρθρο 3 της ΕΣΔΑ καθώς οι συνθήκες κράτησης του αιτούντος στην περιοχή του Έβρου και συγκεκριμένα στα κρατητήρια του Α.Τ. του Σουφλίου θεωρήθηκαν ότι συνιστούν ταπεινωτική μεταχείριση. Το Δικαστήριο βασίστηκε στο επιχείρημα ότι η ελληνική Κυβέρνηση δεν αντέκρουσε καμία από τις διαπιστώσεις αξιόπιστων φορέων όπως ο Συνήγορος του Πολίτη, ο Επίτροπος του Συμβουλίου της Ευρώπης για τα Ανθρώπινα δικαιώματα, η Επιτροπή Κατά των Βασανιστηρίων, το Human Rights Watch, το Proasyl και η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες.

● Την κρίση ότι η Ελλάδα παραβίασε το άρθρο 5 παρ.1 της ΕΣΔΑ με το σκεπτικό ότι η διοικητική κράτηση αιτούντος άσυλο δεν μπορεί να έχει νόμιμο έρεισμα σε απόφαση απέλασης καθώς δεν είναι δυνατή η απέλαση αιτούντος άσυλο πριν εκδοθεί τελική απόφαση επί της αίτησής του. Οι Αρχές είναι υποχρεωμένες να εξηγήσουν γιατί η απελευθέρωση του αιτούντος θα συνιστούσε κίνδυνο για τη δημόσια τάξη και την εθνική ασφάλεια. Επίσης, η λύση της αμφισβήτησης μέσω δικαστικής εξέτασης της κράτησης (διαδικασία των "αντιρρήσεων") δεν θεωρείται αποτελεσματική καθώς ο αιτών δεν απολαμβάνει δωρεάν νομικής συνδρομής στα διοικητικά δικαστήρια της Ελλάδας.

● Την κρίση ότι η Ελλάδα παραβίασε το άρθρο 5 παρ.4 της ΕΣΔΑ, με το σκεπτικό ότι η δικαστική εξέταση της κράτησης, όπως αυτή προβλέπεται στην ελληνική νομοθεσία, δεν εξετάζει την νομιμότητα της διοικητικής απόφασης για την κράτηση, παρά μόνο αποφαίνεται για το αν το πρόσωπο είναι ύποπτο φυγής ή αν αποτελεί κίνδυνο για τη δημόσια τάξη.

Την απόφαση στα γαλλικά μπορείτε να βρείτε στο site Refworld στο: http://www.unhcr.org/refworld/docid/4a37735f2.html. Η απόφαση βρίσκεται επίσης στη διάθεσή μας μεταφρασμένη στα ελληνικά από την Ύπατη Αρμοστεία.

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΣΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΠΑΡΑΛΑΒΗΣ ΑΙΤΗΜΑΤΩΝ ΑΣΥΛΟΥ

Δελτίο Τύπου

Ο Συνήγορος του Πολίτη επισημαίνει:
Τα προβλήματα της παραλαβής αιτημάτων ασύλου στην Διεύθυνση Αλλοδαπών Αττικής (Πέτρου Ράλλη) είναι το αναμενόμενο αποτέλεσμα της ουσιαστικής κατάρρευσης μιας πρόχειρης και δυσλειτουργικής σε εθνικό επίπεδο διοικητικής διαδικασίας υπό το βάρος της μαζικής εισροής αλλοδαπών «χωρίς χαρτιά».
Σοβαρότατα προβλήματα παρουσιάστηκαν το τελευταίο χρονικό διάστημα κατά την παραλαβή αιτημάτων ασύλου στη Δ/νση Αλλοδαπών Αττικής. Αυτά εκδηλώθηκαν μάλιστα ακόμη και με τη μορφή βίαιων επεισοδίων μεταξύ αστυνομίας και αλλοδαπών. Ο Συνήγορος του Πολίτη, που μετέβη περισσότερες φορές επιτοπίως, μετά από σωρεία καταγγελιών εκ μέρους ενδιαφερομένων αλλοδαπών και κοινωνικών οργανώσεων, νιώθει υποχρεωμένος να εκφράσει την ιδιαίτερη ανησυχία του σε ό,τι αφορά τη σχετική διαδικασία που ακολουθεί η Ελληνική Αστυνομία.
Τα προβλήματα, όπως διαπιστώθηκε, καταρχάς δημιουργήθηκαν από την προ μηνός αιφνίδια απόφαση της Δνσης Αλλοδαπών να σταματήσει να παραλαμβάνει περαιτέρω αιτήματα ασύλου, λόγω της διαρκώς διογκούμενης προσέλευση αλλοδαπών «χωρίς χαρτιά» στην εν λόγω υπηρεσία προκειμένου να υπαχθούν στο καθεστώς αιτούντος άσυλο, και την εφαρμογή
μιας πολιτικής «επιλεκτικής» παραλαβής με αμφιλεγόμενα κριτήρια.
Όπως κατέστη σαφές από τη διερεύνηση του θέματος, τέτοια προβλήματα θα έπρεπε να θεωρούνται αναμενόμενα εν όψει του μαζικού αριθμού των εισελθόντων κατά το τρέχον έτος στη χώρα αλλοδαπών «χωρίς χαρτιά» και της κατάστασης εξαθλίωσης στην οποία οι περισσότεροι εξ αυτών τείνουν να περιέλθουν. Χαρακτηριστικά που κατά την ήδη διατυπωθείσα στο πρόσφατο παρελθόν κρίση του Συνηγόρου του Πολίτη, φαίνονται να στοιχειοθετούν μια πρώτη, ήπιας μορφής, ανθρωπιστική κρίση. Από τη σκοπιά αυτή, τα προβλήματα στη Δνση Αλλοδαπών Αττικής αποτελούν απλώς το επιστέγασμα ενός ευρύτερου πλέγματος δομικών δυσλειτουργιών που χαρακτηρίζουν συνολικά τη διαδικασία ασύλου, αλλά και τη διαχείριση της παραμονής ορισμένων τμημάτων του αλλοδαπού πληθυσμού που διαμένει στη χώρα. Οι δομικές αυτές δυσλειτουργίες ξεκινούν ήδη από τον τρόπο διαχείρισης του εισερχομένου πληθυσμού στα μεθοριακά σημεία εισόδου στη χώρα (σύλληψη και κράτηση για αδικαιολόγητα μακρύ διάστημα και υπό δυσμενέστατες περιστάσεις, χωρίς εγγύηση πρόσβασης στη διαδικασία ασύλου, συλλήβδην όλων των εισερχομένων) και φθάνουν μέχρι την εξαιρετικά ακανθώδη κατάσταση που έχει δημιουργηθεί με την εγκατάσταση υπό συνθήκες εξαθλίωσης μεγάλου αριθμού αλλοδαπών «χωρίς χαρτιά» δίπλα στο λιμάνι της Πάτρας. Έτσι, οι δυσλειτουργίες της διοίκησης επιτείνουν την κατάσταση κρίσης με τρόπο που θέτει σε σοβαρό κίνδυνο τη δημόσια τάξη και υγεία, ιδίως όμως την κοινωνική συνοχή και αλληλεγγύη του πληθυσμού που διαμένει στη χώρα.
Ο Συνήγορος του Πολίτη θεωρεί επιτακτική την παραλαβή αιτημάτων χωρίς περιορισμούς και επιλεκτικά κριτήρια, καθώς τέτοιες πρακτικές δεν προσκρούουν μόνον στον Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας, αλλά και στην αρχή της απρόσκοπτης πρόσβασης στη διαδικασία ασύλου όσων επιθυμούν να υποβάλουν σχετικό αίτημα. Με δεδομένο όμως ότι η προβληματική κατάσταση στην Δ/νση Αλλοδαπών Αττικής αποτελεί απλώς το επιφαινόμενο της βαθύτερης παθογένειας στην οργάνωση της διαδικασίας χορήγησης πολιτικού ασύλου στη χώρα μας, η αντιμετώπισή της απαιτεί καταφανώς στρατηγικού χαρακτήρα αναδιαρθρώσεις των σχετικών διοικητικών δομών και λειτουργιών.
Γι’ αυτό και ο Συνήγορος του Πολίτη προτείνει τη δραστική αποκέντρωση των διαδικασιών του ασύλου, κατά το πρότυπο των περισσότερων ευρωπαϊκών χωρών, την πλήρη αξιοποίηση
των προβλεπόμενων θεσμικών δυνατοτήτων και τη συντονισμένη κινητοποίηση περισσοτέρων υπουργείων, υπηρεσιών της τοπικής αυτοδιοίκησης αλλά και της κοινωνίας των πολιτών για τη βελτίωση της διαδικασίας και τη θωράκιση της κοινωνικής συνοχής.
Ωστόσο, τα μέτρα διοικητικής αναδιάρθρωσης και συντονισμού με κοινωνικούς φορείς δεν θα είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά τα προβλήματα της διαδικασίας ασύλου ή, έστω, να μειώσουν αποφασιστικά τον -πράγματι συνθλιπτικό σήμερα- φόρτο των εμπλεκομένων υπηρεσιών όσο δεν παρέχεται στον διαρκώς και ταχέως διογκούμενο πληθυσμό των αλλοδαπών που «εγκλωβίζεται» στη χώρα, λόγω του ότι η απέλαση ή η απομάκρυνσή τους είναι ανέφικτη, άλλος τρόπος διασφάλισης της προσωρινής τους διαμονής και εργασίας για τα προς το ζην, από την επιδίωξη της «ροζ κάρτας» του αιτούντος άσυλο.
Το πλήρες κείμενο του εγγράφου υπάρχει στο www.synigoros.gr